Astma oskrzelowa

Astma oskrzelowa to przewlekłe schorzenie zapalne górnych dróg oddechowych, które przebiega z okresową, odwracalną niedrożnością oskrzeli. Może pojawić się w każdym wieku, ale jak wskazują badania do większości zachorowań - bo aż do 80% - dochodzi przed piątym rokiem życia, a choroba dotyka głównie dzieci. Na szczęście objawy astmy oskrzelowej u ok. 50% chorych mijają przed 20. rokiem życia, a samej chorobie można skutecznie zapobiegać.

Astma oskrzelowa – przyczyny

U podłoża astmy oskrzelowej leży przewlekłe zapalenie oskrzeli. Może być ono wywołane wieloma czynnikami, dlatego trudno jednoznacznie określić przyczynę tego schorzenia. Nadreaktywność oskrzeli najczęściej spowodowana jest:

• uwarunkowaniami genetycznymi,
• zaburzeniami w pracy układu odpornościowego,
• czynnikami środowiskowymi – występowanie alergenu,
• czynnikami hormonalnymi,
• zaburzeniami w pracy układu nerwowo-współczulnego,
• zakażeniami,
• reakcją na leki,
• zanieczyszczeniem środowiska,
• paleniem tytoniu,
• nadwrażliwością na zimne powietrze, drażniące opary,
• ekspozycja na silne zapachy,
• wysiłkiem fizycznym,
• nieodpowiednią dietą.

Astma oskrzelowa – objawy

Nadreaktywność oskrzeli, będącą główną przyczyną astmy oskrzelowej, objawia się napadami duszności i kaszlu, które występują szczególnie w nocy i nad ranem. Charakterystyczny na początku ataku suchy kaszel przemienia się później w odkrztuszanie albo połykanie gęstej ciągnącej, białawej wydzieliny oskrzelowej. Napadom towarzyszy świszczący oddech, nawracające uczucie ciężaru w klatce piersiowej i przyspieszone bicie serca. U małych dzieci pojawiają się inne charakterystyczne objawy astmy oskrzelowej, takie jak: wymioty i gorączka, u niemowląt zaś cichy, krótki płacz i trudności w karmieniu, które mogą spowodować, że dziecko przestanie jeść.

Wszystkie wymieniowe objawy astmy oskrzelowej mogą mijać samoczynnie lub pod wpływem leków.

Alergia a astma oskrzelowa

Jednym z rodzajów astmy jest astma atopowa, nazywana również astmą oskrzelową alergiczną. Napady pojawiają się w wyniku kontaktu z alergenami wziewnymi. Rozpoznaje się najczęściej za pomocą testów skórnych oraz przy dodatkowej obecności alergii w rodzinie.

Astma oskrzelowa – leczenie

Leczenie w astmie oskrzelowej jest ściśle związane ze stopniem rozwoju choroby, a jego najważniejszym elementem jest stosowanie różnego rodzaju leczenia przeciwzapalnego. W większości wypadków trwa długi czas i musi być stosowane z dużą regularnością.

Podstawową formą leczenia jest unikanie kontaktu z alergenami, jednak z powodu trudności w całkowitym ich wyeliminowaniu, stosuje się leczenie odczulające - jedną z metod immunoterapii. Do niedawna zalecano mechaniczne i chemiczne eliminowanie roztoczy kurzu domowego, jednak jak wykazały badania, stosowanie tych metod nie łączy się z poprawą przebiegu choroby. W leczeniu napadów astmy stosuje się leki rozkurczające oskrzela, a w długotrwałej, profilaktycznej terapii, leki przeciwzapalne.

Najpopularniejszą metodą leczenia astmy oskrzelowej jest stosowanie inhalatorów ciśnieniowych z dozownikiem, które pozwalają na podawanie leku prostu do drzewa oskrzelowego.  Obecnie dominującą metodą podawania leków jest metoda wziewna – pozwala ona na podawanie leków bezpośrednio do drzewa oskrzelowego. Stosuje się również inhalatory proszkowe, metodę podawania leków w nebulizacji oraz leki o działaniu ogólnoustrojowym, zastrzyki i kroplówki.  

Astma oskrzelowa to schorzenie, któremu można zapobiegać poprze unikanie kontaktu dzieci z dymem papierosowym, alergenami roztoczy kurzu domowego czy zwierząt futerkowych. Ma to ogromne znaczenie w profilaktyce choroby, szczególnie jeśli w rodzinie są występują przypadki alergii lub astmy.