Choroby oportunistyczne

Wirus HIV, czyli ludzki wirus atakujący limfocyty T CD4+, osłabia odporność organizmu. Kolejne fazy AIDS przyczyniają się do dalszego spadku odporności, a w ostateczności do prawie całkowitego braku odporności. Skutkiem tego są choroby oportunistyczne. Charakteryzują się one zwiększoną podatnością organizmu na wszelkie czynniki chorobotwórcze oraz występowanie rzadkich nowotworów. Inna przyczyną chorób oportunistycznych jest immunosupresja, występująca przy transplantacjach. Najnowsze badania wykazują, że przyczyną są także patogeny, takie jak flora bakteryjna zwierząt.

Co wywołuje choroby oportunistyczne?

Wyróżniamy czynniki chorobotwórcze takie jak:

• Pierwotniaki - najczęściej występującymi chorobami są kryptosporydioza oraz toksoplazmoza. Toksoplazmoza objawia się poprzez zajęcie ośrodkowego układu nerwowego lub jako zapalenie płuc, natomiast kryptosporydioza jest wodnistą biegunką, mogącą powodować niebezpieczne dla organizmu odwodnienie,
• Wirusy – półpasiec o bardzo ostrym przebiegu, zarażenie wirusem opryszczki, który nie jest szczególnie ciężką chorobą, ale często powracającą i nie ma możliwości całkowitego wyleczenia. Również przez wirusy jest spowodowana cytomegalia, która zajmuje układ pokarmowy i siatkówkę oka oraz wywołuje zapalenie płuc,
• Bakterie - niewątpliwie najgroźniejsze są prątki gruźlicy, ze względu na to, że postępująca gruźlica może w dużym stopniu uszkodzić płuca, jak i układ nerwowy, limfatyczny, szkieletowo-kostny oraz moczowo-płciowy. Nieleczona prowadzi do wyniszczenia organizmu, a w końcowym etapie do śmierci. Następnym czynnikiem bakteryjnym jest posocznica salmonellozowa, wywołująca salmonellę, czyli dość poważne zatrucie pokarmowe. Jednym z czynników są Clostridium difficile, czyli beztlenowe przetrwalnikowe laseczki gram dodatnie, powodujące poantybiotykowe zapalenie jelit,
• Grzyby – drożdżyca, zwana inaczej kandydozą, wywołuje oportunistyczne infekcje jamy ustnej, przełyku i dalszych odcinków przewodu pokarmowego, a także płuc. Zapalenie płuc natomiast powoduje kryptokoza. Ponadto wywołuje ciężkie zapalenie opon rdzeniowo - mózgowych oraz mózgu. Najczęściej spotykanym zakażeniem oportunistycznym osób chorych na AIDS jest zakażenie Pneumocystis jiroveci. Zapalenie płuc jakie powoduje ma charakter nawrotowy i jest to jedna z chorób występująca jako pierwsza wśród połowy populacji cierpiącej na AIDS.

Choroby oportunistyczne

AIDS to choroba obsłabiająca układ immunologiczny. Dlatego organizm jest podatny na różne zakażenia. Wraz z zakażeniami grzybiczymi, wirusowymi, bakteryjnymi lub wywołanymi przez pierwotniaki występują nowotwory. Według danych statystycznych najczęściej są to mięśniaki i chłoniaki. Mięśniak Kaposiego to typowy przykład choroby występujący najczęściej w ostatniej fazie AIDS. Charakteryzuje się rozwojem w narządach wewnętrznych np. płucach czy nerkach, oraz węzłach chłonnych. Całkowicie jednak znika w momencie rozpoczęcia terapii antyretrowirusowej.

Rak szyjki macicy towarzyszy innym chorobom oportunistycznym. Jest to nowotwór złośliwy, powodujący inne schorzenia. Nacisk on na przewody moczowe wywołując wodonercza, roponercza  oraz mocznicę. Charakterystyczne przerzuty to przede wszystkim atak na węzły chłonne okołoszyjkowe, biodrowe, pachwinowe i szyjne. Powoduje to uszkodzenie struktur odpowiedzialnych za odporność organizmu.

Chłoniaki to choroby nowotworowe występujące w narządach układu chłonnego. Wszystkie z nich są nowotworami złośliwymi, różnią się tylko stopniem złośliwości. Zalicza się do nich także białaczkę. Leczenie to głównie chemioterapia, czasami jednak stosuje się leczenie chirurgiczne.

Białaczka spowodowana przez chłoniaki charakteryzuje się zajęciem szpiku kostnego przez nowotwór. Uniemożliwia to prawidłową produkcję leukocytów odpowiedzialnych za obronę immunologiczną organizmu.

Choroby oportunistyczne wyniszczają doszczętnie organizm chorego na AIDS. Znaczny spadek odporności sprawia, że nawet stosunkowo niegroźne choroby stają się dla takiego organizmu zagrożeniem życia. Nie występują one jednak, jeśli liczba CD4 nie spadnie poniżej 200. Tłumaczy to fakt, dlaczego nie notuje się chorób oportunistycznych w początkowych fazach AIDS. Jednak jeśli zaczną występować u nosiciela wirusa HIV to są główna przyczyną jego zgonu.