Diagnostyka pierwotnej infekcji HIV

AIDS wywoływany przez wirusa HIV ma kilka etapów rozwoju. Początkową fazą jest faza inkubacji wirusa. Następny etap to okres ostrych objawów. Występuje on jednak u około 60 proc. zarażonych wirusem HIV i ma mało charakterystyczne objawy, które znikają samoistnie po około 1-2 tygodniach. Jedynym typowym charakterystycznym wskaźnikiem jest spadek limfocytów T CD4+. Spowodowane jest to bardzo szybką replikacją wirusa. Następuje wtedy krótkotrwały spadek odporności.

Diagnostyka HIV

Przez parę lat  po zarażeniu nie notuje się osłabionej naturalnej bariery organizmu. Po 2 tygodniach pierwotnej infekcji HIV organizm wytwarza odpowiedz immunologiczną za pomocą limfocytów CD 8+. Zauważa się wzrost przeciwciał neutralizujących oraz znaczny spadek liczby cząsteczek HIV.

Diagnostyka pierwotnej infekcji HIV jest bardzo trudna z tego względu, że badania na obecność wirusa w organizmie dają wynik negatywny. Dodatkowo objawy kliniczne powodują, że chory udaje się do lekarza pierwszego kontaktu, a nie do specjalisty chorób zakaźnych. Stanowi to duże zagrożenie dla społeczeństwa, ponieważ nieświadomy nosiciel może zarażać innych ludzi. Faza ostrych objawów ma miejsce najczęściej ok 2-4 tygodni po zarażeniu. Nie jest to jednak reguła. Notuje się przypadki, że następuje ona dopiero po 6 miesiącach. Jest to istotne w prawidłowej diagnostyce lekarskiej, gdyż objawy niejednoznacznie wskazują na drugą fazę AIDS.

Pierwsze objawy HIV

Podstawowe objawy pierwotnej infekcji HIV to:

• gorączka, bóle głowy, wysypka,
• nudności, wymioty,
• biegunka,
• powiększenie węzłów chłonnych,
• bóle gardła,
• w niektórych przypadkach występują wrzody w jamie ustnej i przełyku,
• owrzodzenia narządów płciowych (w skrajnych przypadkach),
• bóle stawów.

AIDS a odporność

AIDS to choroba osłabiająca układ immunologiczny. Zmniejszona odporność organizmu w tym czasie powoduje, że organizm jest bardziej podatny na inne choroby np. zapalenie płuc. Nie oznacza to jednak, że w większości wypadków będziemy mieli do czynienia z chorobami oportunistycznymi. Najczęściej jednak objawy są znikome i znikają po paru dniach.

W diagnostyce HIV trzeba wziąć pod uwagę wiele czynników:

• występujące objawy kliniczne (gorączka, powiększenie węzłów chłonnych itp.),
• zachowania ułatwiające zakażenie w okresie ostatnich 6 miesięcy,
• obecność chorób wenerycznych,
• czasami przeprowadza się badania na wykrycie wirusa HIV u partnera seksualnego,
• decydujący jest wynik badania HIV RNA oraz antygenu p24, w razie jakichkolwiek wątpliwości należy badania powtórzyć w stosownym czasie.

Najważniejszymi badaniami wykonywanymi w celu postawienia diagnozy są badania serologiczne i wirusologiczne. Odstępstwem od normy jakie najczęściej występuje jest małopłytkowość. Czasami obserwujemy niedokrwistość, leukopenie czy neuropenie.

Testy na HIV

Zasadniczo wykrycie wirusa HIV jest możliwe po 10 dniach od zakażenia. Wcześniej wszystkie trzy metody identyfikacji dają czasami wynik fałszywie ujemny. Po tym czasie jednak wykrywają już wirus HIV. Metody te mają różną czułość i swoistość. Przedstawia się to następująco:

• p24, czułość 79%, natomiast swoistość 99%,
• HIV RNA (bDNA), czułość 100%, swoistość 95%,
• HIV RNA (PCR), czułość100%, swoistość 97%.

Z powyższych zależności wynika, że badanie HIV RNA (PCR) jest najlepszym badaniem, które daje nam pewność co do rzetelności wyniku.

Leczenie AIDS

Wczesna diagnostyka i szybka terapia HIV dają nam większe szanse na skuteczność leczenia. Jednak nie daje nam gwarancji całkowitego wyleczenia, gdyż współczesna medycyna nie znalazła jeszcze odpowiedniego lekarstwa. Najistotniejszą rzeczą we wczesnej diagnostyce jest odpowiednie obserwowanie choroby (pierwotnej infekcji HIV), ponieważ wskazuje ona kierunek dalszego rozwoju AIDS. Badania dowodzą, że u pacjentów przechodzących łagodnie drugą fazę AIDS, trzecia faza może trwać nawet 10 lat. Z kolei u pacjentów, gdzie pierwotna infekcja jest ostra, trwa nawet 3 tygodnie, stan uśpienia HIV trwa zaledwie 3 lata. Pomaga to specjalistom w odpowiednim zaplanowaniu leczenia pacjenta. Aktualnie medycyna pozwala osobom zarażonym HIV przeżyć nawet 40 lat, przez co ich długość życia nie rożni się znacząco od średniej długości życia osoby zdrowej.