Dieta a odporność

Układ immunologiczny zapewnia ochronę przed substancjami szkodliwymi i zakażeniami. Mało, kto sobie zdaje sprawę, że przewód pokarmowy jest największym organem immunologicznym organizmu człowieka – nigdzie indziej nie ma aż tylu komórek aktywnych immunologicznie. Wynika to z faktu, iż przewód pokarmowy jest szczególnie eksponowany na czynniki mikrobiologiczne oraz pokarmowe mające charakter antygenów.

Rola przewodu pokarmowego

Prócz roli przewodu pokarmowego w stanowieniu bariery dla szkodliwych związków, jest to podstawowa droga, za pośrednictwem której dostarczamy substancje wzmacniające nasz organizm oraz mobilizujące jego układ odpornościowy.

Wpływ pokarmu na układ immunologiczny

Pokarm wpływa na rozwój funkcji immunologicznych ze względu na swój skład jakościowy oraz jako źródło energii. Wykazano, iż tkanka limfoidalna (ta z której w życiu płodowym powstają komórki układu immunologicznego) jest bardzo wrażliwa na niedobory energetyczne – przy niedostatecznej podaży energii dochodzi do zaniku grasicy oraz zmniejszenia całkowitej liczby limfocytów.

Najbardziej negatywne skutki powoduje niedobór pokarmu w drugim i trzecim miesiącu życia płodowego, kiedy to najbardziej dynamicznie rozwija się tkanka limfoidalna.

Prawie wszystkie składniki pokarmu odgrywają rolę w utrzymaniu właściwego stanu odporności i z tego powodu zarówno niedobory żywieniowe, jak i nadmiar spożycia mogą mieć ujemne następstwa.

Okres noworodkowy a odporność

Przewód pokarmowy noworodka jest szczególnie wrażliwy – nie miał on jeszcze kontaktu z antygenami pokarmowymi oraz nie posiada pamięci immunologicznej, tzn. nie rozpoznaje, co jest „dobre”, a co „szkodliwe”. Z tego względu tak istotne jest karmienie piersią dziecka. Pokarm kobiecy posiada właściwości antybakteryjne, w bierny sposób zabezpiecza przed zakażeniem, a także promuje rozwój specyficznych mechanizmów odporności, na przykład poprzez zawarte w mleku prolaktyna oraz immunoglobuliny IgA, których nie zastąpi żadna sztuczna mieszanka.

Zalecenia z 2007 roku rekomendują w I półroczu karmienie piersią na żądanie oraz wprowadzenie nie wcześniej niż w 5. miesiącu życia "farmakologicznej" dawki glutenu (2-3 g produktu glutenowego), natomiast w II półroczu - karmienie na żądanie i stopniowe wprowadzanie pokarmów uzupełniających.

Podnoszenie odporności a dieta

Pierwszą zasadą, która powinna być już wprowadzona od najmłodszych lat, aby podnieść naturalną odporność dziecka, są regularne posiłki. Optymalnym postępowaniem jest spożywanie w ciągu dnia pięciu wartościowych, niezbyt obfitych posiłków. Każdy z nich z dodatkiem świeżych warzyw lub owoców. Dzięki temu dostarczamy organizmowi stałych dawek energii i dbamy o odporność dziecka.

Rzadkie, ale za to obfite posiłki wpływają negatywnie na kondycję układu odpornościowego. Ponadto posiłki powinny być możliwie najbardziej urozmaicone, dzięki temu dostarczą nam wszystkich potrzebnych składników odżywczych, witamin i mikroelementów.

Oprócz warzyw i owoców, należy zadbać, by w codziennej diecie obecne było: ciemne pieczywo, jogurty, niektóre przyprawy, np. imbir, pieprz Cayenne. Inne niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego składniki diety wymienione są w dalszej części opracowania.

Podnoszenie odporności, dzięki spożywaniu czosnku

Niewątpliwie czosnek ma wiele zalet, o których wiedziały już nasze babcie i prababcie. Zawiera witaminy: C, PP, B1, B2, B3, prowitaminę A, a także sole mineralne pierwiastków tj.: wapń, potas, magnez oraz mikroelementy: żelazo, miedź i rzadkie pierwiastki, jak nikiel, kobalt, chrom, selen, german. Czosnek pomaga zapobiegać chorobom wirusowym, grzybiczym i bakteryjnym. Pomocny jest też w chorobach układu oddechowego, zwłaszcza przy objawach przeziębienia, tj.: katar, kaszel, ból gardła. Podobne właściwości jak czosnek ma cebula. Jedź czosnek na spadek odporności.

Kwasy tłuszczowe omega-3 pomocne we wzmacnianiu odporności

Następny składnik, który powinniśmy uwzględnić układając nasz codzienny jadłospis to kwasy tłuszczowe omega-3, zawarte przede wszystkim w tłustych rybach. Razem z olejem lnianym mobilizują organizm do produkcji leukocytów, nasilając w ten sposób odpowiedź immunologiczną na patogeny, czyli tym samym poprawiają odporność naturalną.

Czego unikać?

Składniki odżywcze, które wpływają negatywnie na nasz organizm, również działają w ten sposób na kondycję układu odpornościowego. Dlatego należy się wystrzegać: margaryny i innych tłuszczów zwierzęcych, przetworzonej żywności, słonych przekąsek, słodzonych produktów, białego chleba oraz nadmiaru alkoholu i kofeiny.