Homeopatia

Chyba nic nie wzbudza tyle kontrowersji i podziałów w świecie współczesnej medycyny, co homeopatia. Zanim jednak przejdziemy do przeanalizowania wszystkich „za” i „przeciw”, przyjrzyjmy się dokładniej na czym polega i jakie są założenia omawianej metody leczenia. Twórcą homeopatii jest niemiecki lekarz Samuel Hahnemann (1755-1843). W okresie swoich studiów przeprowadził on kilka eksperymentów z korą chinowca, wynikiem których było przekonanie o tym, że u ludzi zdrowych wywołuje ona objawy bardzo podobne do tych, które niweluje u ludzi chorych.

Na czym polega homeopatia?

Idea homeopatii zawiera się w zdaniu: „Similia similibus curantur”, czyli „podobne leczy podobne”. Metoda ta polega na leczeniu przy pomocy minimalnych ilościach substancji, które w większych, wywoływałyby objawy choroby właśnie tej, przeciwko której są stosowane. Jest to uzasadniane przekonaniem, że zewnętrzne oznaki choroby są dowodem procesu samoleczenia rozpoczętego przez organizm. Homeopaci są zdania, że nasze ciało jest w stanie samo radzić sobie z dolegliwościami, leki homeopatyczne mają natomiast za zadanie zmobilizować organizm do działania oraz przyspieszyć naturalne procesy obrony. Zauważmy, że jest to przeciwieństwem współczesnej powszechnie stosowanej medycyny klasycznej, a dokładniej farmakologii, w której stosowane są tak zwane leki alopatyczne – gdy występuje stan zapalny podajemy leki blokujące enzymy współtworzące ten stan, gdy występuje nadciśnienie podajemy leki m.in. rozkurczające naczynia krwionośne, gdy doskwierają nam dolegliwości bólowe przyjmujemy leki blokujące wytwarzanie substancji biorących udział w przekazywaniu bodźców bólowych itd.

Niezwykle ważne w homeopatii jest jak najdokładniejsze dobranie leku do objawów chorobowych, gdyż wg. jej teorii są one dopasowane jak „klucz do zamka”. Dlatego też homeopaci, przed doborem substancji leczniczych, szczególną uwagę zwracają na dokładny opis objawów, nie pomijając pozornie nieważnych szczegółów i okoliczności.

Rozcieńczenia i potencje

Leki homeopatyczne uzyskiwane są z roślin, zwierząt, minerałów czy metali. Przykładami mogą być Atropa belladonna (wilcza jagoda), Urtica urens (pokrzywa) czy nawet zwykła sól kuchenna – Natrium chloratum. Jak już to zostało wspomniane „tajemnica” skuteczności używanych substancji ma tkwić w ich rozcieńczeniu. Hahnemann zauważył, że substancje wraz ze wzrostem rozcieńczenia, nie tylko traciły na toksyczności, ale wykazywały większą skuteczność i nie wykazywały działań ubocznych. Oznacza to, że poprzez stopniowe rozcieńczanie dany lek staje się bardziej dynamiczny, dlatego też mówimy o jego „dynamizacji” obecnie zwanej „potencjonowaniem”.

Substancje lecznicze rozpuszcza się w alkoholu, wodzie bądź laktozie. W zależności od stopnia rozcieńczenia mówimy o:

• Potencji C- 1 część substancji jest rozpuszczona z 99 częściami rozpuszczalnika.

• Potencji D- 1 część substancji leczniczej jest rozpuszczona z 9 częściami rozpuszczalnika.

Za wymienionymi oznaczeniami potencji, kryje się zawsze liczba oznaczająca krotność rozcieńczania czy potencjonowania. Przykładowo: potencja D4 oznacza, że jedną część substancji leczniczej rozcieńczono z 9 częściami rozpuszczalnika. Następnie z uzyskanej mieszaniny pobrano znowu jedną część i rozcieńczono z kolejnymi 9 –oma częściami rozpuszczalnika. Czynność tą w tym przypadku powtarza się czterokrotnie. Zauważmy, że w przypadku wysokich potencji, to znaczy wysoce rozcieńczonych, może się zdarzyć, że w danym opakowaniu leku nie będzie, ani jednej cząsteczki substancji leczniczej!!!

Zasady przyjmowanie leków homeopatycznych

Przy przyjmowaniu leków homeopatycznych zachowanych powinno być kilka zasad, między innymi:

• leki homeopatyczne zależy przyjmować co najmniej pół godziny przed posiłkiem,

• w czasie terapii należy unikać produktów, które mogą osłabić działanie leku takich, jak kofeina,

• leki homeopatyczne powinno się przechowywać w suchym, chronionym przed światłem miejscu, jak najdalej do urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne (np. komputery),

• lek powinien być dobrany jak najdokładniej w stosunku do objawów choroby.

Kontrowersje wokół homeopatii

Jak już to zostało wspomniane, homeopatia budzi bardzo wiele kontrowersji i jednocześnie podziałów w świecie medycznym. Duża część autorytetów medycyny akademickiej zdecydowanie sprzeciwia się jej stosowaniu, zarzucając jej nic innego, jak brak działania. Według przeciwników homeopatii zasady jej funkcjonowania oparte są na nienaukowych i nieracjonalnych założeniach (jak to zostało napisane wcześniej może się zdarzyć, że w wyniku potencjonowania leku, w jego „porcji nie znajdzie się ani jedna cząsteczka substancji czynnej) i nie ma żadnych naukowych dowodów na jej działanie (które posiadają m.in. leki alopatyczne). Ewentualne pozytywne skutki, występujące u osób zażywających środki homeopatyczne, są tłumaczone przez ich przeciwników efektem placebo, czyli poprawie pod wpływem sugestii oraz wpływem psychiki na organizm. Przeciwnicy homeopatii, oprócz nieskuteczności, wspominają też o przypadkach zaniechania tradycyjnego leczenia na rzecz preparatów homeopatycznych, co w przypadku niektórych schorzeń może mieć katastrofalne skutki.

Z przedstawionymi argumentami „przeciw” w zupełności nie zgadzają się zwolennicy homeopatii (w niektórych krajach homeopatia jest jedną z możliwych specjalności lekarskich). Odpierają oni argumenty o nienaukowości i braku uzasadnienia działania preparatów homeopatycznych przy pomocy teorii pamięci wody mającej tłumaczyć m.in. działanie granulek czy kropli, bez ani jednej cząsteczki substancji czynnej. Nie zgadzają się oni także ze sprowadzeniem skuteczności homeopatii do efektu placebo, przytaczając argumenty jej skuteczności w przypadku stosowania u dzieci i zwierząt, gdzie efekt ten ze względów oczywistych jest w zasadzi wykluczony. Jako argumenty „za” podawane są także: przystępna cena omawianych preparatów, a także brak efektów ubocznych ich stosowania (z czym niewątpliwie należy się zgodzić, gdyż nawet w przypadku nie zadziałania przyjmowanego preparatu, woda czy laktoza nie są w stanie ich wywołać).