Istotny wpływ kontroli stresu na utrzymanie odporności

Wiele różnych czynników wpływa na naszą odporność. Nie każdy zdaje sobie sprawę, jak wielką rolę odgrywa stres. Uczucie osłabienia, częstsze infekcje i zakażenia – to właśnie stres jest wszystkiemu winien. Reakcja stresowa może się pojawić w wyniku długotrwałej monotonnej pracy, kłopotów czy dużego wysiłku fizycznego.

Stres a odporność

Czynnikiem istotnie wpływającym na odporność organizmu jest przewlekły stres. Tego typu reakcja stresowa może być wywołana przez różnorodne czynniki tj.: długotrwała monotonna praca, długo trwające problemy w życiu osobistym lub nawet intensywny wysiłek fizyczny.

Dowiedziono, że pod wpływem długotrwałego działania stresorów powiększa się kora nadnerczy (gdzie produkowane są hormony stresu), ulega zaś zanikowi grasica. Ponadto pod wpływem stresu zmniejsza się w krwi ogólna liczba komórek odpornościowych. Wniosek z tego, że stres oddziałowując na organizm na drodze hormonalnej nie tylko powoduje liczne choroby, ale również czyni nas mniej odpornymi na wszystko, co może zagrażać naszemu zdrowiu – również na zwykłe przeziębienia i innego rodzaju infekcje. Podsumowując – jest udowodnione, iż przewlekły stres powoduje znaczne osłabienie odporności organizmu, dlatego też osoby go przeżywające częściej cierpią z powodu chorób zakaźnych.

Intensywny, krótkotrwały stres

Krótkotrwała, intensywnie przeładowana złymi emocjami, sytuacja stresowa również negatywnie wpływa na układ odpornościowy. Jak w przypadku stresu przewlekłego, tutaj też odgrywają przede wszystkim rolę mechanizmy neurohormonalne i negatywne reakcje związane z układem krążenia.

Przeprowadzone badania dowiodły, że osoba, która przeżyła traumatyczne zdarzenie, jest bardziej podatna na infekcje i zakażenia górnych dróg oddechowych przez 24 godziny od ustania czynnika stresującego. Nie każda osoba jest jednak jednakowo podatna na stres i zachorowania z jego powodu. Z nowszych badań wynika, że to, czy zachorujemy z powodu stresu zależy od tego, jak będziemy reagować: tzn. co będziemy czuć, co myśleć, jak się zachowamy.

Rola kontroli stresu

Patrząc na powyższe przykłady i wyniki badań, nie powinno się mieć wątpliwości, że stres negatywnie wpływa na odporność ustroju człowieka. Co z tego wynika, prawidłowe kontrolowanie i przeciwdziałanie sytuacjom stresowym, powinno zapobiegać osłabieniu barier odpornościowych organizmu. Tak jest w rzeczy samej. Mimo tego, współcześni naukowcy zajmujący się problemem stresu odkryli, że redukcja stresu i „pozytywne nastawienie" nie wystarcza. Kluczowym czynnikiem jest siła naszej psychiki przejawiająca się m.in. tym, że potrafimy korzystać z własnych zasobów psychofizycznych.

Badacze ci określili cechy, jakie wpływają na powstanie osobowości immunologicznie silnej, czyli takiej, która dzięki odporności na stres, jest zdrowsza. Są to:

• Wrażliwość na sygnały zewnętrzne  – Dr Gary E. Schwartz, psycholog z Arizona University odkrył, że ludzie, którzy rozpoznają sygnały ciała/umysłu, takie jak dyskomfort, ból, zmęczenie, złe samopoczucie, smutek, gniew i przyjemność lepiej sobie radzą psychiczne, mają lepszy profil immunologiczny i zdrowszy układ krążenia.
• Zdolnośc do zwierzeń-  według badań Dr James W. Pennabaker’a, wykazano, że zwierzanie się jest zdrowe – osoby mające tę zdolność chorują znacznie rzadziej!
• Siła charakteru  – Dr Suzanne Quellette wykazała, że osoby posiadające takie cechy charakteru jak zaangażowanie, poczucie kontroli życia, wyzwanie (postawa traktująca sytuacje stresowe, jako sposobność do rozwoju, a nie, jako zagrożenie), chorują rzadziej i mają silniejszy układ immunologiczny.
• Asertywność  – osoby wyrażające swoje potrzeby i uczucia mają silniejszy i bardziej zróżnicowany układ immunologiczny, udowodnił Dr. G.F. Solomon.
• Tworzenie związków opartych na miłości  – Dr David Mc Clelland wykazał, że ludzie o silnej motywacji do tworzenia związków opartych na miłości mniej chorują i mają wydatniejszy układ odpornościowy.
• Zdrowe pomaganie  – Allan Luks wykazał, że osoby zaangażowane w pomaganie innym zyskują korzyści nie tylko w sferze psychicznej, ale też fizycznej – mniej chorują!
• Wszechstronność i integracja  – Patricia Linville pokazała, że ludzie, których osobowość posiada różnorodne aspekty, lepiej znoszą trudne sytuacje życiowe i są odporniejsi psychicznie i fizycznie, w tym również chorują rzadziej.
• Uważność – skupiony umysł  - trening skupionego umysłu Dr Jon Kabat-Zin’a, pozwala radzić sobie ze stresem, bólem i chorobą.

Prace wielu wybitnych naukowców z dziedzin ogólnie pojętej psychoimmunologii, wykazał, że odpowiednia praca nad psychiką człowieka pozwala zredukować jego podatność na stres, jednocześnie wpływając pozytywnie na system immunologiczny, odporność i ogólnie przyjęte zdrowie człowieka. Praca nad takimi cechami jak: uważność, asertywność, zdrowe związki, wszechstronność i integracja pozwalają świadomie wzmacniać ciało i ducha. Mechanizm ten jest wymagający i żmudny, ale nagroda w postaci zdrowia, większej energii i satysfakcji w życiu jest tego warta.