Objawy i powikłania grypy

Objawy grypy łatwo pomylić ze zwykłym przeziębieniem. Katar, ból gardła, gorączka jeszcze nie muszą świadczyć o zachorowaniu na grypę. By jednak wykluczyć tę chorobę, najlepiej udać się do lekarza. Samodzielne leczenie często bowiem jest prowadzone niewłaściwie i może skutkować pogrypowymi powikłaniami. Grypa to najczęściej występująca choroba wirusowa na świecie. Rocznie w samej tylko Polsce zapada na nią około trzech milionów ludzi, a liczba zgonów z powodu grypy waha się od 70 do 6000. Warto zatem znać jej objawy.

Grypa – podstępna choroba

Zachorowania na grypę najczęściej występują w okresie od późnej jesieni do wczesnej wiosny. Grypę wywołują wirusy z rodziny Orthomyxoviridae. Podczas bezpośredniego kontaktu z osobą zarażoną wirus grypy przenoszony jest drogą kropelkową, tzn. poprzez wdychanie mikroskopijnych kropelek wydzielin z dróg oddechowych.

Za zachorowanie na grypę odpowiedzialne są wirusy typu A, typu B oraz typu C. Obecnie na świecie (głównie w Europie) dominuje odmiana wirusa typu A. Najczęstsze zachorowania stwierdza się w Belgii, Bułgarii, Finlandii, Francji, Włoszech, Portugalii i Hiszpanii.

Co ciekawe, okazuje się, że aktualne szczepy wirusa grypy są znacznie bardziej niebezpieczne niż te, które były przyczyną śmierci ponad 40 milionów osób w 1918 roku. Zdaniem badaczy z Harvardu, wybuch nowej pandemii grypy mógłby zostać opanowany z pomocą szczepionki, pod warunkiem, że udałoby się ją szybko opracować.

Najczęstsze objawy grypy

Okres wylęgania grypy trwa zwykle od dwóch do sześciu dni. Najbardziej charakterystyczne objawy grypy, to:

• gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza, a często nawet powyżej 39 stopni (zwłaszcza u małych dzieci); wysokiej gorączce mogą towarzyszyć dreszcze;
• silne bóle głowy i karku;
• suchy, męczący kaszel;
• katar;
• bóle mięśniowe;
• bóle stawów;
• uczucie wyczerpania;
• brak apetytu.

Objawy grypy sezonowej mogą być czasem znacznie intensywniejsze i groźniejsze dla zdrowia niż objawy grypy świńskiej czy ptasiej.

Powikłania grypy

Powikłania pogrypowe występują średnio u około 6% chorych. Najbardziej narażeni na wystąpienie powikłań po grypie są ludzie starsi, powyżej 65. roku życia, a także dzieci poniżej 2. roku życia. Najrzadziej występują w grupie pacjentów od 18. do 35. roku życia.

Powikłania grypy pojawiają się z reguły po dwóch-trzech tygodniach od zachorowania. Występują przede wszystkim u osób, u których nastąpił spadek odporności po chorobie, u osób, cierpiących na przewlekłe choroby układu krążenia i dróg oddechowych, u osób chorych na cukrzycę, u osób po transplantacjach narządów, u osób leczonych chemioterapią bądź radioterapią, a także u osób zakażonych wirusem HIV.

Powikłania po grypyie mogą być spowodowane przez sam wirus, chociaż najczęstszą ich przyczyną są nadkażenia bakteryjne lub grzybicze. Najpowszechniejszymi patogenami, które nadkażają infekcję wirusową grypy są paciorkowce i gronkowce. Szczególnie niebezpieczne jest zakażenie gronkowcem złocistym. Jednoczesne działanie dwóch drobnoustrojów w organizmie może doprowadzić do wstrząsu toksycznego i zgonu, szczególnie u osób w podeszłym wieku i niemowląt.

Najczęstsze powikłania grypy, to:

• zapalenie płuc i oskrzeli;
• zapalenie ucha środkowego;
• zapalenie zatok przynosowych;
• zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia (niebezpieczne u osób w podeszłym wieku);
• zapalenie mięśni (najczęściej występuje u dzieci);
• zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych;
• zapalenie nerwów obwodowych;
• zapalenie wielonerwowe;
• zapalenie rdzenia kręgowego;
• zespół wstrząsu toksycznego;
• zespół Guillaina-Barrégo (choroba neurologiczna, objawiająca się uszkodzeniem nerwów);
• zespół Rey'a (choroba wieku dziecięcego, objawiająca się m.in. obrzękiem mózgu i stłuszczeniem wątroby).

Kobiety ciężarne są poważnie zagrożone zachorowaniem na grypę i jej powikłaniami, ze względu na niższą wydolność oddechową, związaną z przyspieszeniem pracy serca i większym zużyciem tlenu. Grypa stosunkowo rzadko dopada niemowlęta i dzieci poniżej 2. roku życia. Należy jednak zwrócić uwagę na odmienny przebieg choroby w tej grupie wiekowej. Infekcja grypowa u niemowląt i małych dzieci może wywołać śródmiąższową postać zapalenia płuc bez objawów osłuchowych, z dusznością. Oprócz tego wystąpić może gorączka, drgawki i zmiany zapalne w oskrzelikach płucnych.

Należy pamiętać, że szybkie postawienie diagnozy przez lekarza i właściwe leczenie grypy może zapobiec wystąpieniu powikłań. Nie wolno zatem mylić przeziębienia z grypą, a żeby tego uniknąć, lepiej skonsultować się ze specjalistą niż leczyć się na własną rękę.