Wzmocnienie odporności u dzieci

Układ odpornościowy człowieka składa się ze specjalnych komórek, białek, tkanek oraz narządów. Zadaniem układu immunologicznego jest ochrona organizmu przed zarazkami i mikroorganizmami. W większości przypadków układ odpornościowy funkcjonuje bez zarzutu, pomagając zachować zdrowie i uniknąć infekcji. Czasami jednak problemy z układem immunologicznym mogą prowadzić do chorób i infekcji. W jaki sposób można wzmocnić odporność u dzieci?

Jak działa układ immunologiczny?

Jeśli organizm człowieka jest atakowany przez antygeny (obce substancje), układ odpornościowy reaguje, powodując wytwarzanie przeciwciał – wyspecjalizowanych białek, które przyłączają się do specyficznych antygenów. Po pierwszym pojawieniu się przeciwciała te stale znajdują się w ciele człowieka, dlatego jeżeli ten sam antygen zaatakuje organizm, mogą szybko zareagować i zneutralizować działanie obcej substancji. Z tego powodu ludzie, którzy w przeszłości chorowali na konkretną chorobę, na przykład ospę wietrzną, zwykle nie zapadają na nią po raz drugi. Ten mechanizm jest wykorzystywany w szczepieniach. Antygeny są podawane w taki sposób, że nie są w stanie wywołać choroby. Niewielka ilość antygenu pozwala jednak organizmowi na wytworzenie przeciwciał, które chronią człowieka przed ewentualnym atakiem bakterii lub innej substancji wywołującej daną chorobę. Mimo iż przeciwciała rozpoznają antygen i atakują go, nie są zdolne do zniszczenia go bez pomocy komórek typu T. Przeciwciała neutralizują również toksyny i aktywują grupę białek wchodzących w skład układu odpornościowego, które biorą udział w zabijaniu bakterii, wirusów lub zainfekowanych komórek.

U ludzi wyróżnia się trzy rodzaje odporności: wrodzoną, adaptacyjną oraz bierną. Każdy człowiek rodzi się z odpornością wrodzoną, która chroni przed wieloma bakteriami zagrażającymi zwierzętom. Na odporność wrodzoną składają się również zewnętrzne bariery: skóra oraz błony śluzowe. Jest to pierwsza linia obrony przed chorobami. Odporność adaptacyjna rozwija się przez całe życie, w miarę jak człowiek ma styczność z chorobami i uodparnia się na infekcje dzięki szczepieniom. Natomiast odporność bierna jest „pożyczona” i utrzymuje się jedynie przez krótki czas. Dobrym tego przykładem jest odporność u dzieci. Przeciwciała znajdujące się w mleku matki dostarczają niemowlakowi odporności na choroby, z którymi miała styczność jego mama. Dzięki temu dziecko jest lepiej chronione przed infekcjami we wczesnych latach dzieciństwa.

Układ odpornościowy jest inny u każdego człowieka. Niektóre osoby bardzo rzadko zapadają na choroby, inni często zmagają się z infekcjami. Z czasem ludzie stają się odporni na coraz więcej bakterii, gdyż ich układ immunologiczny ma kontakt z dużą ich liczbą. Z tego właśnie powodu nastolatki oraz dorośli rzadziej przeziębiają się niż dzieci – ich ciała nauczyły się rozpoznawać i natychmiast atakować wiele wirusów wywołujących przeziębienie. Dlatego tak ważne jest wzmacnianie odporności u dzieci.

Jak wzmocnić odporność u dziecka?

W przypadku układu immunologicznego dziecka ogromną rolę odgrywa właściwa dieta bogata w składniki odżywcze. W jadłospisie dziecka nie może zabraknąć kwasów tłuszczowych omega-3, które poprawiają odporność, zwiększając aktywność fagocytów – białych krwinek, które zjadają bakterie. Kwasy omega-3 znajdują się w jajach, orzechach oraz ciemnozielonych liściastych warzywach. Doskonałym źródłem tych kwasów są również ryby. Warto podawać dzieciom także probiotyki, które pobudzają wzrost bakterii jelitowych niezbędnych do regulowania funkcji układu odpornościowego. Dzieci mogą spożywać jogurty z żywymi kulturami bakterii. Jeśli jednak maluch nie lubi jogurtów, można dodawać probiotyki w proszku do mleka lub soku. W diecie dziecka na odporność musi znaleźć się miejsce dla owoców. Są one nie tylko smaczne, ale i bardzo zdrowe. Owoce cytrusowe oraz jagody są bogate w antyutleniacze, które pomagają pozbyć się z organizmu wolnych rodników, które osłabiają układ immunologiczny. Bardzo ważne jest także spożywanie warzyw. Niestety, nie każde dziecko je lubi. Jeśli maluch kręci nosem na brokuły, można podawać je z dipem. W zasadzie niemal każde warzywo można podawać dziecku w ciekawy sposób, by nie miało oporów przed ich jedzeniem. Na szczególną uwagę zasługują brokuły, marchew oraz czerwona, żółta oraz pomarańczowa papryka. Warzywa te zawierają beta-karoten oraz witaminę C, dzięki czemu znacząco wzmacniają układ odpornościowy.